Jakub Ćwirlej
Menu

ViaSanto

  1. Hoofdstuk IIApps

  2. ViaSanto

    ViaSanto is een gebedsapp die voortkwam uit een eenvoudige observatie uit het dagelijks leven: smartphones trekken ons tegenwoordig voortdurend weg van wat belangrijk is. In plaats van daartegen te vechten, besloot ik van de telefoon een bondgenoot van het gebed te maken. Veel mensen willen regelmatig bidden, maar verliezen het van de haast: een rozenkrans die in de tram begint, raakt snel onderbroken en kwijt, en een noveen van negen dagen wordt na één gemiste dag opgegeven. Velen bidden – door ziekte, leeftijd, emigratie of werk – alleen en hebben niemand om hun intenties mee te delen. ViaSanto laat je onderweg discreet bidden, houdt je voortgang en elke dag van een noveen bij, en brengt mensen die alleen bidden samen in een gemeenschap die voor hun intenties bidt.

    ViaSanto

  3. De app draait om een virtuele, interactieve rozenkrans op het scherm van de telefoon. ViaSanto leidt je stap voor stap door de gekozen devoties, houdt je voortgang bij en herinnert je aan je intenties. Lichte gamificatie ondersteunt de gewoonte: volharding ontgrendelt nieuwe, zorgvuldig ontworpen kralenpatronen. De gemeenschapsruimte is net zo belangrijk – groepen waarin je intenties kunt delen en elkaar in gebed kunt steunen.

  4. Bekijk hoe het werkt

    In de telefoon naast deze tekst draait de echte app. Klik op het scherm om de besturing over te nemen.

    • Zoek de eerste kraal die nog niet gebeden is (net boven de kralen met een gouden gloed) – druk erop en houd vast: in het vak bovenaan het scherm loopt de tekst van het gebed, en een balk toont de voortgang.
    • Het uiterlijk van de rozenkrans verander je in de collectie (het boekpictogram in de onderste balk): kies ‘Różańce’ (Rozenkransen) en een ander patroon – de app neemt de kleuren ervan over, net als het kader rond deze tekst.
    • Klik in het vak op ‘Czytanie na dziś’ (Lezing van vandaag) om de lezingen van de dag te openen.

  5. De app is geschreven in Flutter: één codebase draait native op iOS en Android en in de browser. De logica, de data en hun beveiliging lopen via een zelf gehoste Supabase-backend (PostgreSQL) op Europese servers. Ik heb het geheel ontworpen op betrouwbaarheid: ViaSanto werkt ook offline – het slaat de voortgang op het toestel op en synchroniseert die met de server zodra er weer verbinding is.

  6. OrsonAI

    OrsonAI is een redactionele teksteditor met een ingebouwde AI-assistent, die ik heb gebouwd voor journalisten – zowel freelancers als redacties, die hij volledige ondersteuning moet bieden. Hij is gegroeid uit mijn eigen werk: schrijven, research en verificatie gebeuren tegenwoordig tegelijk, en in de praktijk betekent dat voortdurend heen en weer springen tussen documenten, de browser en notities. Hier gebeurt alles in één venster. Een geselecteerd fragment kun je aan de chat voorleggen zonder de hele context te kopiëren, transcripties van opgenomen interviews komen in de editor terecht, en aparte modi helpen je schrijven op basis van notities, informatie opzoeken, een tekst vóór publicatie controleren – van de feiten tot de juridische risico's – en documenten en opnames analyseren. Voordat een vraag naar een AI-model op externe servers gaat, kan de tekst worden geanonimiseerd, zodat namen van geïnterviewden en andere persoonsgegevens de redactie niet verlaten. De assistent helpt de journalist, maar neemt het werk niet over. De app is momenteel niet te koop, maar hij werkt en je kunt hem uitproberen in de gastmodus. Als redacties belangstelling tonen, sluit ik niet uit dat ik er verder aan werk.

    OrsonAI

  7. Het meeste werk heb ik gestoken in de vertrouwenslaag. Elke interactie met de AI wordt gehasht – het hele pad van het project, via het document en het gesprek, tot de vraag en het antwoord – en een achtergrondproces controleert de verzamelde hashes elke minuut en verankert ze om de 1.000 gebeurtenissen in de Hedera Consensus Service. Op basis daarvan kan het systeem een tekst een certificaat van menselijk auteurschap toekennen: het beoordeelt het menselijke aandeel en de kwaliteit van de tekst, en als de tekst de drempels haalt, schrijft het de hash ervan in het openbare register van Hedera Hashgraph. Elke latere bewerking maakt het certificaat ongeldig, en de echtheid controleer je door de SHA-256-hash van het document te vergelijken met de vermelding in het register. Het auditmechanisme heb ik afgesplitst als een aparte, open bibliotheek, HDK, vanaf versie 0.1.3 onder de CC BY-NC 4.0-licentie (een gratis bibliotheek, alfa, met optionele verankering in Hedera; eerdere versies Apache 2.0). De backend is Python en FastAPI op Google Cloud in een Europese regio; de tekst wordt vooral door Gemini-modellen verwerkt, Mistral is de reserveleverancier en modellen van OpenAI werken aan de transcriptie.

    HDK op Hugging Face

  8. Orson Rec

    Orson Rec is een webapp om interviews op te nemen die je op het startscherm van je telefoon kunt installeren. Ik heb hem gemaakt voor verslaggevers in het veld, om hun uren terugluisteren en uittypen te besparen. Op een belangrijk moment in het gesprek druk je op CUT – het opgenomen fragment gaat meteen naar spraak-naar-tekst, zodat de transcriptie met tijdcodes fragment voor fragment op het scherm verschijnt terwijl het interview nog loopt. Belangrijke momenten markeer je met IN- en OUT-markeringen, en je voorbereide vragen heb je bij de hand in de prompter. Met de VO-modus neem je een voice-over op vanuit een tekst die in de OrsonAI-editor is voorbereid, en met de ingebouwde audio-editor knip je de opname bij. Het bestand exporteer je naar WAV, MP3 of AAC, en de transcriptie gaat met één klik naar de editor. De opname zelf gebeurt op de telefoon, maar voor de transcriptie is een internetverbinding nodig.

    Orson Rec

  9. VolgendeAI

De HDK-technologie

HDK (Hedera Detection Key) is een kleine, gratis Python-bibliotheek die ik uit OrsonAI heb losgemaakt als apart, open hulpmiddel. Vanaf versie 0.1.3 valt ze onder de CC BY-NC 4.0-licentie (eerdere versies, uitgebracht onder Apache 2.0, blijven daaronder). Te downloaden is een gratis bibliotheek (alfa 0.1.3) met optionele verankering in Hedera (installeren vanuit het gedownloade bestand: pip install ./hdk-audit-0.1.3.zip). Ze draaide een tijd in een demo-applicatie en verankerde de vastleggingen in Hedera; de applicatie ging niet in productie, dus HDK wordt vandaag niet in productie gebruikt. Ze zit tussen een applicatie en de API van een taalmodel en legt elke interactie zo vast dat latere manipulatie aantoonbaar wordt. Ze verandert de vragen en de antwoorden niet: ze voegt er een cryptografisch bewijs aan toe van wat er gevraagd werd, wat er terugkwam, wanneer en van welk model.

Het probleem

Bedrijven en redacties vertrouwen steeds vaker op teksten die door AI zijn gegenereerd, maar ze hebben geen verifieerbaar bewijs van wat een model echt heeft geproduceerd. Applicatielogs staan in databases die de beheerder controleert: ze kunnen worden gewijzigd of gewist, en niemand van buitenaf kan nagaan dat dat niet is gebeurd. Zelfs waar hashketens bestaan, wordt een wijziging pas ontdekt als iemand de gegevens met de hand vergelijkt – niets zorgt ervoor dat ongeoorloofde toegang zichzelf verraadt op het moment dat ze plaatsvindt.

Hiërarchische hashgenealogie

HDK berekent een SHA-256-hash van elke gebeurtenis samen met de hashes van al haar voorouders: project, document, gesprek, vraag en antwoord. De hash van een antwoord bevat dus het hele pad terug naar het project. Verander iets op welk niveau ook – één woord in een vraag, één document – en de hashes van alle afstammelingen veranderen mee. Voor elk project berekent HDK een Merkle-root: één hash die de toestand van het hele project op een bepaald moment vertegenwoordigt.

De kanarie

De tweede laag is een ‘kanarie’: een geheime waarde van 256 bits en een teller die bij elke leesactie oploopt. Hun hash (de commitment) wordt in elk record verweven en regelmatig vastgelegd. Leest iemand gegevens via de tussenlaag zonder de teller bij te werken, dan klopt de teller niet meer; werkt iemand de teller bij zonder het geheim te kennen, dan klopt de commitment niet meer. In beide gevallen mislukt de verificatie. Het idee vertaalt een principe uit mijn eerdere, conceptuele werk over het detecteren van inbreuken bij het insluiten van AI naar gewone infrastructuur.

Verankering op Hedera

Op gezette tijden – standaard na elke 1.000 nieuwe gebeurtenissen – publiceert HDK de Merkle-root op de Hedera Consensus Service, een openbaar register dat er een consensustijdstempel en een volgnummer aan toevoegt. Alleen hashes verlaten het systeem van de gebruiker; inhoud, identiteiten en vragen blijven privé (‘gegevens privé, bewijs openbaar’). Iedereen kan het record daarna onafhankelijk controleren, bijvoorbeeld op hashscan.io (de ankers van OrsonAI van februari tot mei 2026: topic 0.0.10278996 op het mainnet van Hedera). Omdat de voorouderketens van nieuwe gebeurtenissen tot in het bereik van het vorige anker reiken, bevestigt elk anker impliciet alle eerdere: hoe langer het systeem draait, hoe moeilijker het wordt om de geschiedenis ongemerkt te herschrijven.

Overhead en kosten

Bij de metingen die in de paper worden beschreven, op standaard x86-cloudinfrastructuur, voegt HDK minder dan een milliseconde per gebeurtenis toe. Eén anker kost 0,0001 dollar, dus bij het standaardinterval van 1.000 gebeurtenissen kost verankering 0,0000001 dollar per interactie – ongeveer 0,0001% van de prijs van een gewone modelaanroep (0,01–0,10 dollar). Elke gebeurtenis afzonderlijk verankeren, voor de hoogste beveiliging, kost 0,0001 dollar per gebeurtenis.

Waarom het ertoe doet: de AI Act

De Europese AI Act verplicht AI-systemen met een hoog risico om gegevens bij te houden (artikel 12) en transparant te zijn (artikel 13). HDK levert een audittrail die een derde partij kan verifiëren zonder enige privé-inhoud te zien. In OrsonAI was dit mechanisme de basis van het certificaat van menselijk auteurschap van een tekst.

Beperkingen

De garanties van HDK zijn computationeel – ze berusten op de sterkte van SHA-256 en op externe verankering – en niet absoluut. De kanarie werkt op applicatieniveau: ze detecteert toegang via de HDK-tussenlaag, maar niet het passief kopiëren van gegevens op het niveau van het besturingssysteem of de infrastructuur, want gekopieerde bits laten geen spoor na. Met een kopie kun je de geschiedenis echter niet vervalsen: wie een gebeurtenis uit het verleden wijzigt, breekt de genealogie, en de ankers op Hedera bewaren de oorspronkelijke toestand. Willekeurige integriteitscontroles vangen massale wijzigingen op, maar niet één enkele, chirurgische wijziging – daartegen beschermen de genealogie en de verankering. De beveiliging gaat ervan uit dat minstens één van drie lagen ongeschonden blijft: de gegevens aan de kant van de gebruiker, het verankerde record op Hedera of het geheime materiaal. Volgende stappen: formele verificatie van de eigenschappen van de hashketen (Coq/Lean), federatie van systemen op gedeelde HCS-topics en certificaten van herkomst van inhoud met selectieve openbaarmaking.

Lees de paper op ResearchGateHDK op Hugging Face