--- title: "De HDK-technologie" author: "Jakub Ćwirlej" id: hdk-tech language: nl url: "https://jakubcwirlej.com/nl/articles/hdk-tech.md" page: "https://jakubcwirlej.com/nl/apps/" translations: pl: "https://jakubcwirlej.com/pl/articles/hdk-tech.md" en: "https://jakubcwirlej.com/articles/hdk-tech.md" fr: "https://jakubcwirlej.com/fr/articles/hdk-tech.md" updated: 2026-10-14 words: 795 summary: "De auteur beschrijft HDK, een gratis Python-bibliotheek (CC BY-NC 4.0; eerdere versies Apache 2.0) uit OrsonAI die manipulatie van vastgelegde gesprekken met taalmodellen aantoonbaar maakt. Ze hasht elke gebeurtenis met al haar voorouders, voegt een aan een geheim gekoppelde kanarieteller toe en verankert Merkle-roots op de Hedera Consensus Service." summary_type: editorial --- # De HDK-technologie Jakub Ćwirlej · taal van de tekst: NL · 795 woorden ## Samenvatting (redactioneel) De auteur beschrijft HDK, een gratis Python-bibliotheek (CC BY-NC 4.0; eerdere versies Apache 2.0) uit OrsonAI die manipulatie van vastgelegde gesprekken met taalmodellen aantoonbaar maakt. Ze hasht elke gebeurtenis met al haar voorouders, voegt een aan een geheim gekoppelde kanarieteller toe en verankert Merkle-roots op de Hedera Consensus Service. ## Kernpunten (redactioneel) - Wie iets wijzigt op welk niveau ook, van één woord in een vraag tot een heel document, verandert de hashes van alle afstammende gebeurtenissen. - Standaard verankert HDK na elke 1.000 gebeurtenissen een Merkle-root op Hedera; één anker kost 0,0001 dollar, ofwel 0,0000001 dollar per interactie. - Bij de metingen die in de paper worden beschreven, op standaard x86-cloudinfrastructuur, blijft de overhead onder een milliseconde per gebeurtenis. - De tekst koppelt HDK aan de eisen voor registratie en transparantie uit artikel 12 en 13 van de Europese AI Act. - Genoemde beperkingen: de kanarie detecteert geen passief kopiëren op infrastructuurniveau, en willekeurige controles alleen vangen geen enkele, chirurgische wijziging op. ## Volledige tekst (de woorden van de auteur) HDK (Hedera Detection Key) is een kleine, gratis Python-bibliotheek die ik uit OrsonAI heb losgemaakt als apart, open hulpmiddel. Vanaf versie 0.1.3 valt ze onder de CC BY-NC 4.0-licentie (eerdere versies, uitgebracht onder Apache 2.0, blijven daaronder). Te downloaden is een gratis bibliotheek (alfa 0.1.3) met optionele verankering in Hedera (installeren vanuit het gedownloade bestand: pip install ./hdk-audit-0.1.3.zip). Ze draaide een tijd in een demo-applicatie en verankerde de vastleggingen in Hedera; de applicatie ging niet in productie, dus HDK wordt vandaag niet in productie gebruikt. Ze zit tussen een applicatie en de API van een taalmodel en legt elke interactie zo vast dat latere manipulatie aantoonbaar wordt. Ze verandert de vragen en de antwoorden niet: ze voegt er een cryptografisch bewijs aan toe van wat er gevraagd werd, wat er terugkwam, wanneer en van welk model. ### Het probleem Bedrijven en redacties vertrouwen steeds vaker op teksten die door AI zijn gegenereerd, maar ze hebben geen verifieerbaar bewijs van wat een model echt heeft geproduceerd. Applicatielogs staan in databases die de beheerder controleert: ze kunnen worden gewijzigd of gewist, en niemand van buitenaf kan nagaan dat dat niet is gebeurd. Zelfs waar hashketens bestaan, wordt een wijziging pas ontdekt als iemand de gegevens met de hand vergelijkt – niets zorgt ervoor dat ongeoorloofde toegang zichzelf verraadt op het moment dat ze plaatsvindt. ### Hiërarchische hashgenealogie HDK berekent een SHA-256-hash van elke gebeurtenis samen met de hashes van al haar voorouders: project, document, gesprek, vraag en antwoord. De hash van een antwoord bevat dus het hele pad terug naar het project. Verander iets op welk niveau ook – één woord in een vraag, één document – en de hashes van alle afstammelingen veranderen mee. Voor elk project berekent HDK een Merkle-root: één hash die de toestand van het hele project op een bepaald moment vertegenwoordigt. ### De kanarie De tweede laag is een ‘kanarie’: een geheime waarde van 256 bits en een teller die bij elke leesactie oploopt. Hun hash (de commitment) wordt in elk record verweven en regelmatig vastgelegd. Leest iemand gegevens via de tussenlaag zonder de teller bij te werken, dan klopt de teller niet meer; werkt iemand de teller bij zonder het geheim te kennen, dan klopt de commitment niet meer. In beide gevallen mislukt de verificatie. Het idee vertaalt een principe uit mijn eerdere, conceptuele werk over het detecteren van inbreuken bij het insluiten van AI naar gewone infrastructuur. ### Verankering op Hedera Op gezette tijden – standaard na elke 1.000 nieuwe gebeurtenissen – publiceert HDK de Merkle-root op de Hedera Consensus Service, een openbaar register dat er een consensustijdstempel en een volgnummer aan toevoegt. Alleen hashes verlaten het systeem van de gebruiker; inhoud, identiteiten en vragen blijven privé (‘gegevens privé, bewijs openbaar’). Iedereen kan het record daarna onafhankelijk controleren, bijvoorbeeld op hashscan.io (de ankers van OrsonAI van februari tot mei 2026: topic 0.0.10278996 op het mainnet van Hedera). Omdat de voorouderketens van nieuwe gebeurtenissen tot in het bereik van het vorige anker reiken, bevestigt elk anker impliciet alle eerdere: hoe langer het systeem draait, hoe moeilijker het wordt om de geschiedenis ongemerkt te herschrijven. ### Overhead en kosten Bij de metingen die in de paper worden beschreven, op standaard x86-cloudinfrastructuur, voegt HDK minder dan een milliseconde per gebeurtenis toe. Eén anker kost 0,0001 dollar, dus bij het standaardinterval van 1.000 gebeurtenissen kost verankering 0,0000001 dollar per interactie – ongeveer 0,0001% van de prijs van een gewone modelaanroep (0,01–0,10 dollar). Elke gebeurtenis afzonderlijk verankeren, voor de hoogste beveiliging, kost 0,0001 dollar per gebeurtenis. ### Waarom het ertoe doet: de AI Act De Europese AI Act verplicht AI-systemen met een hoog risico om gegevens bij te houden (artikel 12) en transparant te zijn (artikel 13). HDK levert een audittrail die een derde partij kan verifiëren zonder enige privé-inhoud te zien. In OrsonAI was dit mechanisme de basis van het certificaat van menselijk auteurschap van een tekst. ### Beperkingen De garanties van HDK zijn computationeel – ze berusten op de sterkte van SHA-256 en op externe verankering – en niet absoluut. De kanarie werkt op applicatieniveau: ze detecteert toegang via de HDK-tussenlaag, maar niet het passief kopiëren van gegevens op het niveau van het besturingssysteem of de infrastructuur, want gekopieerde bits laten geen spoor na. Met een kopie kun je de geschiedenis echter niet vervalsen: wie een gebeurtenis uit het verleden wijzigt, breekt de genealogie, en de ankers op Hedera bewaren de oorspronkelijke toestand. Willekeurige integriteitscontroles vangen massale wijzigingen op, maar niet één enkele, chirurgische wijziging – daartegen beschermen de genealogie en de verankering. De beveiliging gaat ervan uit dat minstens één van drie lagen ongeschonden blijft: de gegevens aan de kant van de gebruiker, het verankerde record op Hedera of het geheime materiaal. Volgende stappen: formele verificatie van de eigenschappen van de hashketen (Coq/Lean), federatie van systemen op gedeelde HCS-topics en certificaten van herkomst van inhoud met selectieve openbaarmaking. - [Lees de paper op ResearchGate](https://www.researchgate.net/publication/400762996) - [Download de gratis HDK-bibliotheek](https://jakubcwirlej.com/files/hdk/hdk-audit-0.1.3.zip) - [HDK op Hugging Face](https://huggingface.co/JakCwi/hdk-audit) --- Jakub Ćwirlej — Journalist die met AI bouwt · op de site: https://jakubcwirlej.com/nl/apps/ Volledige context: https://jakubcwirlej.com/context/nl.md · https://jakubcwirlej.com/llms.txt